Danas je u Vršcu proslavljen Sveti Teodor Vršački, crkveni praznik koji se obeležava kao Dan i slava grada, dok Eparhija banatska slavi ovu priliku kao svoju slavu. Ovaj značajan dan posvećen je vršačkom vladiki Teodoru Nestoroviću, koji je bio duhovni vođa ustanka banatskih Srba protiv Osmanlija u 16. veku.
Vladika Teodor je u proleće 1594. godine dao blagoslov srpskim ustanicima da u borbi za slobodu nose barjake sa izvezenim likom Svetog Save. Osmanlije su, međutim, smatrale da u ovim bitkama ne pobeda dolazi od pobunjenog naroda, već od „kaurskog sveca“. U nameri da slomi srpski duh, ozloglašeni Sinan-paša je naredio da se mošti Svetog Save prenesu iz manastira Mileševa u Beograd i tamo spale. Ova brutalna akcija imala je za cilj da uništi nacionalni i verski zanos Srba.
Vladika Teodor je zbog svog učešća u ustanku doživeo svirepu kaznu. Prema istorijskim izvorima, mučenje je uključivalo živu kožu koja mu je bila skinuta od nogu do glave. Ovaj strašni događaj odigrao se na Vršačkom bregu, gde danas stoji crkva posvećena njemu. Mali hram je podignut 1999. godine, na inicijativu patrijarha Pavla, a živopisan i osvećen je 2003. godine. Ktitor crkve je privrednik Rodoljub Drašković, koji je uložio značajne napore u izgradnju ovog svetišta.
Sveti Teodor Vršački je zvanično proglašen za sveca 1994. godine, na inicijativu vladike Hrizostoma Stolića i mitropolita crnogorsko-primorskog Amfilohija, koji je prethodno služio u Eparhiji banatskoj. Tog 29. maja, patrijarh Pavle je sa arhijerejima i sveštenstvom održao prvu arhijerejsku liturgiju u čast novog sveca i svih stradalnika bune, u crkvi Svetog oca Nikolaja u Vršcu.
Ove godine, proslava Svetog Teodora Vršačkog okupila je brojne vernike i građane Vršca. U crkvi je služena liturgija, a nakon toga su se okupili na trgu ispred hrama gde su organizovani prigodni sadržaji i kulturno-umetnički programi. Mnogi posetioci su se prisetili značaja ovog praznika, ističući kako on simbolizuje borbu i otpor srpskog naroda kroz vekove.
Proslava je bila prilika da se istakne značaj očuvanja tradicije i vere, a lokalne vlasti su se potrudile da obezbede sve potrebne uslove za organizaciju ovog događaja. U okviru proslave, organizovane su i izložbe koje su prikazivale istoriju Vršca i ulogu Svetog Teodora u njemu.
Pored verskog aspekta, proslava je imala i značajan kulturni i društveni element, jer je okupila ljude različitih generacija i pozadina. Mnogi su se prisetili starih običaja i tradicija, a mladi su imali priliku da se upoznaju sa bogatom istorijom svog grada i naroda.
Sveti Teodor Vršački, kao simbol otpora i borbe za slobodu, ostaje duboko ukorenjen u svesti lokalnog stanovništva. Proslava ovog praznika ne samo da podseća na važnost istorijskih ličnosti, već i na snagu zajedništva i vere koja je kroz vekove oblikovala identitet srpskog naroda.
Ovaj dan je takođe prilika za okupljanje porodica i prijatelja, gde se dele uspomene, kao i nada u bolju budućnost. Sveti Teodor je za mnoge postao svetac čija je priča inspiracija za svakodnevne borbe i težnje za pravdom i slobodom.
U vremenu kada se suočavamo sa raznim izazovima, obeležavanje praznika poput Svetog Teodora Vršačkog je podsetnik na važnost tradicije, vere i zajedništva u očuvanju identiteta i kulture.
