U hercegnovskoj galeriji „Josip Bepo Benković“ nedavno je predstavljen „Leksikon arheologije Crne Gore“, značajan projekat koji donosi sveobuhvatan pregled arheološke baštine ove zemlje od praistorije do 16. veka. Ovaj izuzetno važan rad obuhvata i 27 lokaliteta iz Herceg Novog, čime se dodatno naglašava bogatstvo arheološkog nasleđa ovog područja.
Leksikon nije samo zbirka tekstova, već se u njemu nalaze i fotografije, tehnička dokumentacija i karte lokaliteta, što omogućava jedinstven uvid u arheološko nasleđe Crne Gore. Tokom otvaranja izložbe, direktorka Muzeja i Galerije, Gordana Krunić, istakla je važnost ovog dela kao sveobuhvatnog vodiča kroz bogatu arheološku istoriju regiona.
Predsednik hercegnovske Opštine, Stevan Katić, podsetio je na to da je na području grada zabeleženo više desetina arheoloških lokaliteta, od ilirskih tumula do podvodnih nalazišta. Katić je takođe istakao nedavna istraživanja zapadne kule gradskih zidina, kao i istraživanje pećine u Ljutom kršu, koja su dodatno obogatila znanje o lokalnoj istoriji.
Radmila Ćapin, članica Redakcije Leksikona i arheolog, dala je detaljan pregled lokaliteta koji su obrađeni u ovoj publikaciji. Ona je navela da se među praistorijskim lokalitetima nalaze pećine, tumuli i gradine, dok su podmorja obuhvatila lokalitete kao što su Podvodi na ulazu u zaliv, Karatoč, Kumborski tesnac, Mamula, Ribarice, uvala Rose, uvala Mirište i uvala Žanjice. Ove informacije otkrivaju bogatstvo arheološkog nasleđa koje se nalazi ispod površine mora, kao i na kopnu.
Prema podacima iz Leksikona, sa teritorije opštine Herceg Novi obrađeno je ukupno 27 lokaliteta, što predstavlja značajan doprinos razumevanju istorije i kulture ovog područja. Magistar Dobrila Vlahović je naglasila naučni, obrazovni i društveni značaj ovog Leksikona, naglašavajući da on može poslužiti kao važan resurs za istraživače i ljubitelje arheologije.
Glavni urednik Dejan Gazivoda istakao je da izdanje obuhvata oko 300 lokaliteta i više stotina članaka iz oblasti praistorije, antike i srednjeg veka. Ovo obimno delo je rezultat dugogodišnjeg istraživanja i saradnje sa stručnjacima iz različitih oblasti, a pruža temeljne informacije o arheološkim nalazištima i njihovom značaju za kulturu Crne Gore.
Jedna od posebnih karakteristika ovog leksikona je planirana dostupnost u digitalnoj formi, kao i na engleskom jeziku, čime se omogućava šira publika da upozna bogato arheološko nasleđe Crne Gore. Ova digitalizacija predstavlja savremen pristup očuvanju i promociји kulturne baštine, što je od suštinskog značaja za buduće generacije.
Arheologija Crne Gore je bogata i raznolika, a „Leksikon arheologije Crne Gore“ predstavlja ključni korak u njenoj popularizaciji i očuvanju. Ovaj projekat ne samo da obogaćuje znanje o prošlosti, već i podstiče svest o značaju očuvanja kulturnog nasleđa.
Kroz ovakve inicijative, Crna Gora pokazuje svoju posvećenost očuvanju svoje istorije i kulture, čime se potvrđuje značaj arheoloških istraživanja u razvoju identiteta i svesti o prošlosti. Kao jedno od važnih oruđa u očuvanju i istraživanju, Leksikon će sigurno igrati ključnu ulogu u budućim istraživanjima i obrazovanju o arheologiji i istoriji Crne Gore. Ovakvi projekti su neprocenjivi za sve one koji žele da istražuju i razumeju bogatu istoriju ovog dela Balkana.
