Mitropolija crnogorsko-primorska (MCP) je putem saopštenja naglasila značaj uloge vernika, arhijereja, sveštenstva i monaštva u Crnoj Gori tokom litija 2020. godine, kada su se, kako ističu, odbranili jedinstvo Srpske pravoslavne crkve (SPC), njen identitet i crkvena imovina. Ova izjava dolazi u kontekstu nedavne kritike iz Ministarstva spoljnih poslova Crne Gore, koja se odnosi na nedostatak saosećanja prema stradanju srpskog naroda tokom akcije „Oluja“. MCP je izrazila zabrinutost zbog prisustva zvaničnog predstavnika Crne Gore na proslavi godišnjice ovog etničkog čišćenja, što smatraju neprihvatljivim.
MCP se osvrnula i na izjave predsednika Srbije Aleksandra Vučića, koje su se odnosile na litije iz 2020. godine, naglašavajući da takve izjave mogu stvoriti zabunu i da su štetne za crkveno i narodno jedinstvo. U saopštenju se ističe da su ove optužbe na račun „opakih i opasnih ideja u Crkvi“ nedopustive i da se ne bi smele ponavljati. Mitropolija smatra da je neprihvatljivo da se takve izjave povezuju sa vremenom litija i da se nejasno aludira na „neke“ koji su pokušali da stvore nešto novo u Crnoj Gori.
U saopštenju se naglašava da su vernici SPC u Crnoj Gori, uz podršku vernika širom sveta, odbranili crkvu od pokušaja tadašnjeg crnogorskog rukovodstva da ugrozi njenu imovinu i integritet. Na taj način, braneći crkveno ime i identitet, odbranili su i jedinstvo SPC. Prema rečima MCP, odgovor na napade na građanska i verska prava naroda bio je istovremeno građanski i duhovni. Istovremeno su naglasili da nisu dopustili da političari vode glavnu reč tokom tih događaja.
MCP je ukazala na to da su „neki“ koji su radili protiv jedinstva Crkve zapravo predstavnici tadašnjeg političkog rukovodstva Crne Gore, koje je donelo „neprimereni i anticivilizacijski zakon“ pred kraj 2019. godine. Takođe su se distancirali od tvrdnji da bi ti „neki“ mogli biti povezani sa vrhom SPC u Crnoj Gori, što su neki beogradski tabloidi pokušavali da impliciraju u vezi sa blaženopočivšim mitropolitom Amfilohijem.
Mitropolija je podsetila na značaj litija u kontekstu izmene Zakona o slobodi veroispovesti i potpisivanja Temeljnog ugovora između Crne Gore i SPC, što je bio ključni korak ka obezbeđivanju prava SPC i njenih vernika. Ove litije, kako navode, su doprinele jačanju zajedništva među vernicima i pružile su im duhovnu podršku u borbi za očuvanje svojih prava.
MCP je takođe naglasila da njihova reakcija nije usmerena na otežavanje političkog rada predsednika Srbije, niti predstavlja pokušaj pravdanja, već je u skladu sa dostojanstvom SPC i žrtvom koju su sveštenstvo i verni narod Crne Gore podneli za jedinstvo i očuvanje crkve. Ovi događaji iz 2020. godine ostavili su dubok trag u kolektivnoj svesti naroda i predstavljaju simbol otpora protiv nepravde i pokušaja razjedinjavanja.
U zaključku, iz MCP poručuju da je jedinstvo Srpske pravoslavne crkve ključno za očuvanje identiteta srpskog naroda u Crnoj Gori. Litije iz 2020. godine su bile odgovor na izazove s kojima se crkva suočavala, a vernici su pokazali da su spremni da se bore za svoja prava, identitet i imovinu. Ova borba je podstakla širu zajednicu da se uključi u očuvanje verskih prava i sloboda, što je od suštinskog značaja za budućnost Srpske pravoslavne crkve i njenog mesta u crnogorskom društvu.
