Porodice devet planinara koji su stradali na prevoju Djatlov 1959. godine u Uralu, ponovo traže odgovore u vezi sa ovom tragičnom epizodom koja je ostala okružena misterioznošću i teorijama zavere. Iako su prošle skoro sedam decenija, njihovi rođaci zahtevaju novu istragu i ekshumaciju posmrtnih ostataka kako bi se izvršila savremena forenzička ispitivanja. Ova odluka bi mogla ponovo da pokrene brojne teorije zavere koje su se pojavile tokom godina, uključujući spekulacije o lavinama, tajnim vojnim testiranjima, pa čak i o NLO-ima i jetijima.
Grupu planinara predvodio je 23-godišnji student mašinstva Igor Djatlov, a tragični događaj se odigrao kada su iz neobjašnjivih razloga napustili svoj šator u teškim zimskim uslovima. Istražitelji su tada izjavili da su smrt planinara prouzrokovale „nepoznate, neodoljive sile“. Ova formulacija ostavila je mnogo pitanja otvorenim, a prizori koje su spasioci zatekli bili su strašni. Neke žrtve su pronađene samo u donjem vešu, dok su druge imale teške povrede, uključujući smrskane lobanje i grudne koševe. Dva tela su pronađena bez očiju, a jedno je bilo bez jezika.
Rusko tužilaštvo je 2020. godine zaključilo da je uzrok tragedije bila lavina, što su rođaci žrtava odbacili i nikada nisu prihvatili kao zvaničnu verziju događaja. Advokat koji zastupa porodice istakao je da tokom prvobitne istrage nikada nisu sprovedene ključne kriminalističke procedure, uključujući hemijske i histološke analize koje su morale pratiti autopsije. On veruje da bi nova ispitivanja mogla otkriti da li su planinari bili izloženi toksičnim supstancama ili nekim drugim uzrocima smrti.
Zagovornici ponovnog otvaranja slučaja sumnjaju na moguću zataškavanje od strane KGB-a. Najkontroverznije teorije uključuju spekulacije da su planinari stradali tokom tajne misije američkih izviđačkih aviona ili da su postali žrtve sovjetskih raketnih proba ili vojnih eksperimenata. Porodice žrtava takođe traže od medija da prestanu sa širenjem neutemeljenih teorija, kao što je priča o napadu jetija. Ipak, neki stručnjaci i dalje insistiraju na tome da su povrede kod nekih žrtava rezultat pritiska „nečega ogromnog“.
Ukoliko ekshumacija bude odobrena, to bi predstavljalo značajan preokret u ovoj misteriji, koja je ostala nerazjašnjena od prvih dana istrage. Ova situacija pruža nadu da će „planina smrti“, kako su neki nazivali prevoj Djatlov, konačno otkriti svoju tajnu i možda doneti mir porodicama žrtava koje decenijama traže odgovore. S obzirom na to da savremena forenzika može ponuditi nove uvide, porodice veruju da bi nove analize mogle rasvetliti događaje koji su se odigrali te kobne noći 1959. godine.
Dok se čeka na zvaničnu odluku o ekshumaciji, misterija na prevoju Djatlov i dalje intrigira kako stručnjake, tako i javnost. Pitanja o tome šta se tačno dogodilo te noći i dalje ostaju bez odgovora, ali porodice žrtava su odlučne da ne odustaju i da nastave borbu za istinu. S obzirom na brojne teorije, neka od njih ostaju u domenu spekulacija, no porodice žele da se fokusiraju na činjenice i naučne dokaze koji bi mogli pružiti konačne odgovore. Tragedija na prevoju Djatlov ostaje jedna od najzagonetnijih misterija u istoriji, a novi pokušaji rasvetljavanja ove tragedije mogli bi doneti dugoočekivanu pravdu.
