U Kikindi je 6. maja obeležen dan sećanja na 46 sugrađana koji su tokom Drugog svetskog rata, 1942. godine, odvedeni u nemačke logore u Norveškoj. Ovaj događaj se svake godine obeležava polaganjem venaca i cveća na spomenik koji je podignut 1975. godine u centru grada. Spomenik, koji je delo akademskog vajara Slobodana Kojića, predstavlja beli kameni cvet sa amfiteatrom i sadrži imena svih interniraca. Ovogodišnjoj komemoraciji prisustvovale su delegacije lokalne samouprave, boračkih udruženja, kao i članovi Društva srpsko-norveškog prijateljstva i potomci stradalih građana.
Tibor Firedi, sekretar kikindskog ogranka Društva srpsko-norveškog prijateljstva, istakao je važnost ovog sećanja. „Ovom komemoracijom obeležili smo 84 godine od početka stradanja naših sugrađana u nemačkim koncentracionim logorima širom Norveške. Njihova imena urezana u ploče na spomeniku, dokaz su njihove hrabrosti, spremnosti na žrtvu i borbu za slobodu protiv okupatora i njihove besmrtnosti,“ rekao je Firedi.
Događaji iz Drugog svetskog rata ostavili su dubok trag i stvorili neraskidivu prijateljsku vezu između norveškog i srpskog naroda. Između Kikinde i grada Narvika 1966. godine potpisana je prva Deklaracija o prijateljstvu, koja je obnovljena 2017. godine. Dve godine kasnije, pored spomenika internircima, formiran je i Park prijateljstva „Narvik“.
Nakon završetka rata, iz logora Bejsford kod grada Narvika, gde je bilo najviše Kikinđana, kući su se tokom oktobra i novembra 1945. godine vratila samo sedmorica Kikinđana: Nika Banjin, Slavko Vukić, Stevan Mihailov, Stevan Sivčev, Joca Stanić, Žarko Stojkov i Čeda Đomparin. Slavko Vukić je kasnije napisao knjigu „Sećanja iz Norveške“, u kojoj se osvrnuo na godine provedene u logoru i preživljene strahote. Nažalost, više nema živih interniraca koji bi mogli da podele svoja iskustva.
U poslednje vreme, spomenik je bio na meti vandala, pri čemu su nepoznati počinioci išarali deo spomenika grafitima sa političkim porukama. Tibor Firedi je osudio ovaj čin i smatra da na ovom memorijalnom mestu ne bi trebalo da se održavaju stranački skupovi. „To je mesto sećanja i poštovanja prema onima koji su stradali, i ne sme biti korišćeno za političke svrhe,“ dodao je Firedi.
Ova komemoracija predstavlja ne samo sećanje na prošlost, već i priliku da se podstakne dijalog o prijateljstvu i zajedništvu između naroda. Svake godine, okupljanje na ovom mestu podseća na važnost očuvanja sećanja na nevine žrtve rata i pruža priliku za razmišljanje o miru i slobodi. U svetu koji se suočava sa brojnim izazovima, ovakvi događaji su od suštinske važnosti za izgradnju boljeg sutra.
Obeležavanje dana sećanja u Kikindi osvetljava kako prošlost oblikuje sadašnjost i budućnost, podsećajući nas na obavezu da ne zaboravimo one koji su izgubili živote i borili se za slobodu. U tom duhu, Kikinda nastavlja da čuva sećanje na svoje sugrađane, dok istovremeno gaji prijateljstvo i solidarnost sa narodom Norveške.
