Dve mumije iz Sahare, stare 7.000 godina, donose novo svetlo na razumevanje rane ljudske istorije. Njihova DNK otkriva nepoznato poreklo i vreme kada je današnja pustinja bila zeleni, naseljeni svet. Dok je Sahara danas jedan od najsušnijih i najnegostoljubivijih regiona, tokom afričkog vlažnog perioda pre više hiljada godina, područje je bilo prekriveno jezerima, travnjacima i savanama, što ga je činilo pogodnim za poljoprivredu i stočarstvo.
Nove studije sugerišu da bi misteriozna zajednica koja je živela u „Zelenoj Sahari“ mogla da promeni naše shvatanje afričke istorije. Genetski sastav ljudi koji su živeli na teritoriji današnje jugozapadne Libije u to vreme pruža istraživačkom timu neočekivane uvide. Dve mumije, pronađene u oblasti Takarkori, pripadaju ranije nepoznatoj grani ljudskog porodičnog stabla. Naučnici koriste termin „populacija duhova“ za ovu grupu, jer su njihovi fizički ostaci do sada bili nepoznati.
Tim, predvođen arheogenetičarkom Nadom Salem iz Instituta „Maks Plank“ za evolucionu antropologiju, analizirao je DNK dve mumije neolitskih pastirica. Iako je očuvanje genetskog materijala u Sahari zahtevno, fragmentarna DNK pružila je važne tragove. Prema istraživačima, genetsko poreklo Takarkorijaca zasniva se na ranije nepoznatoj lozi iz Severne Afrike koja se odvojila od zajednica u podsaharskoj Africi pre otprilike 50.000 godina, što se poklapa sa vremenom širenja modernih ljudi iz Afrike.
Studija objavljena u časopisu Nature takođe otkriva da su stanovnici Takarkorija usko povezani sa lovcima-sakupljačima čiji su ostaci pronađeni u Maroku i datiraju pre 15.000 godina. Genetske razlike između Takarkorijaca i zajednica podsaharske Afrike su sličnog obima, što sugeriše da u to vreme nije bilo značajnog mešanja stanovništva između Severne i podsaharske Afrike.
Još jedan interesantan podatak tiče se neandertalskih gena. Ljudi iz Taforalta imaju oko polovinu neandertalske DNK od modernih ljudi van Afrike, dok je kod Takarkorijaca taj udeo deset puta manji. Ipak, Takarkori nose više nasleđa neandertalaca nego zajednice podsaharske Afrike koje su živele u istom periodu, što sugeriše da su imali delimičan kontakt sa neandertalcima.
Pored toga, pronađeni su tragovi delimičnog genetskog mešanja sa poljoprivrednicima iz Levanta, odnosno sa Bliskog istoka, ali se čini da je zajednica Takarkori ostala uglavnom genetički izolovana. Ovi nalazi dovode do novog razumevanja širenja poljoprivrede i stočarstva u Zelenoj Sahari. Nekada se smatralo da su ove prakse u region uvedene putem ljudskih migracija, ali istraživanje sugeriše da su se više širile kroz kulturnu interakciju.
Nada Salem i njen tim predlažu da su preci naroda Takarkori potekli od zajednice lovaca-sakupljača koja je živela pre pripitomljavanja. Uprkos tome, razvili su napredne veštine u grnčarstvu, pletenju korpi i proizvodnji alata. Raznovrsni ekosistemi Zeleno Sahare mogli su predstavljati prirodnu barijeru između ljudskih zajednica, što je doprinelo njihovoj izolaciji.
Istraživači veruju da još mnogo mumija i arheoloških ostataka iz ovog izgubljenog sveta može biti skriveno ispod saharskog peska. Ovi ostaci bi mogli da upotpune priču o tome kakav je bio život u Sahari pre nego što se pustinja osušila i postala ono što je danas. Ova otkrića ne samo da preispituju naše razumevanje afričke istorije, već i otvaraju nova pitanja o migracijama, kulturi i interakcijama među ljudskim zajednicama u davnim vremenima. U svetlu ovih saznanja, buduća istraživanja i otkrića mogla bi dodatno obogatiti naše znanje o ljudskoj evoluciji i razvoju.
