Komunalna milicija i inspekcijske službe zabranile su bespravne radove u Petničkoj pećini, koja se nalazi nedaleko od Valjeva. Izvođačima radova naloženo je da uklone razne konstrukcije i pregrade koje su, prema nezvaničnim saznanjima, postavljene radi organizovanja privatne zabave – rođendana u prostoru koji ima poseban pravni i prirodni status. Ova situacija izazvala je zabrinutost među stručnjacima i ekolozima, koji su naglasili značaj ove pećine za očuvanje prirodne sredine.
Gradska uprava Valjeva obavestila je javnost da su uočene značajne intervencije u unutrašnjosti pećine koje su izvedene bez potrebnih dozvola i odobrenja nadležnih institucija. Pre dolaska komunalne milicije i inspekcije, radnici su postavljali pregradne zidove od gipsanih ploča, pripremajući prostor za proslavu koja je, navodno, bila zakazana za 7. februar. Mediji su otkrili da je izvođač radova bila beogradska firma specijalizovana za organizaciju ovakvih događaja, koja je planirala dodatne intervencije, uključujući postavljanje tepiha, stolova sa dekoracijom, muzičkog programa i montažnog zida za 3D projekciju.
Biolog Predrag Peca Petrović iz Paštrića upozorio je na značaj Petničke pećine, koja je objekat velikog arheološkog, hidrogeološkog, geomorfološkog i biološkog značaja. U pećini žive retke vrste slepih miševa, koje se tamo okupljaju radi prezimljavanja. On je naglasio da bi ulazak u pećinu trebao biti strogo kontrolisan i da je zabranjeno korišćenje zvučnih i svetlosnih efekata, kao i prisustvo velikog broja ljudi, što može izazvati promene u osetljivoj mikroklimi.
Petnička pećina, koja se nalazi sedam i po kilometara jugoistočno od Valjeva, ima status spomenika prirode i pod zaštitom je kao prirodno dobro druge kategorije. Sastoji se od velike i male pećine, koje su spojene uskim kanalom napunjenim vodom. Iako se firma koja je organizovala nesuđeni događaj fokusirala na blizinu prirode i pristup brzoj saobraćajnici, stručnjaci su ukazali na opasnosti koje bi ovakvi događaji mogli doneti.
Petrović je podsetio na to da je Petničku pećinu istraživao i Jovan Cvijić, a da su retke vrste slepih miševa, kao i druge endemske vrste, evidentirane u ovoj pećini. Takođe, drugi istraživači su pronašli retke vrste račića, insekata i pseudoskorpija, a prvi put u Srbiji otkrivena je i crvena alga. „U pećini ne sme da bude buke, dima, niti podizanja temperature, jer to predstavlja rizik za sigurnost ljudi i životinjski svet. Kolonija slepih miševa je sada u hibernaciji, a njihovo buđenje može dovesti do izumiranja, kao i autohtone vrste petničke stonoge,“ upozorio je Danilo Tomić iz valjevske speleološke grupe „Vladimir Mandić Manda“.
Kako su se dešavale ove aktivnosti, Akademski speleološko-alpinistički klub (ASAK) je reagovao saopštenjem, oštro osuđujući bilo kakve građevinske radove unutar speleoloških objekata, posebno ako su izvedeni bez detaljnog proučavanja njihovog uticaja na živi svet i prirodne procese. Kraški sistem je izuzetno osetljiv, a svako narušavanje prirodnih uslova može izazvati ozbiljnu štetu mikroklimatskom sistemu.
Ova situacija u Petničkoj pećini još jednom ukazuje na važnost zaštite prirodnih resursa i očuvanja ekosistema. S obzirom na sve veći pritisak na prirodne prostore, važno je da se slični incidenti spreče i da se unapredi svest o značaju očuvanja prirodnih dobara. Nadležni će naknadno utvrditi da li je došlo do fizičkih oštećenja u pećini i pokrenuti sve zakonom predviđene mere. Petnička pećina predstavlja dragulj prirode, a njeno očuvanje je od suštinske važnosti za sve nas.
