Reč je o Borislavu Petrovu Braci i Olgi Petrov Radišić, mladiću i devojci koji su postali simboli otpora protiv fašizma u vreme Drugog svetskog rata. Njihova imena nose vršačka Gimnazija i osnovna škola koja se nalazi prekoputa rimokatoličke crkve. Iako su postali poznati po svojim delima i herojstvu, malo ljudi zna da su oni bili supružnici, što je dodatno obeležilo njihovu priču.
Borislav i Olga su bili aktivni članovi narodnooslobodilačkog pokreta u južnom Banatu, gde su se isticali u štampanju i raznošenju ilegalnog propagandnog materijala. Nažalost, oboje su izgubili život 1942. godine, iako su bili samo 21 godina stari. Braca je poginuo u zasedi policije na periferiji Pančeva, dok je Olga stradala dva meseca kasnije, na strelištu u Jajincima.
Prema rečima Dragoljuba Đorđevića, predsednika Subnora u Vršcu, njihova borba je bila utemeljena na zajedničkim levo orijentisanim idejama i otporu prema fašizmu. Upoznali su se u Vršcu, gde su radili u Savezu komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ). Njihova ljubavna priča bila je kratka, jer su zbog Bracine pretnje morali da se povuku u ilegalu.
U Vršcu, Gimnazija i Učiteljska škola postali su centri okupljanja mladih skojevaca, koji su se često pridruživali otporu pod uticajem svojih profesora. Olga se isticala u literarnim takmičenjima, dok je Braca bio aktivan u đačkoj družini „Skerlić“. Njihovo angažovanje dovelo je do toga da su oboje postali članovi Komunističke partije Jugoslavije.
Braca je poginuo u martu 1942. godine tokom akcije koju je vodio Juraj Špiler, poznati nacistički saradnik. U tom sukobu, Braca i njegovi saborci su se borili, ali su na kraju izgubili život. Njihovi poslednji trenuci bili su prožeti hrabrošću, a na mestu sukoba pronađena je poruka napisana rukom: „Umiremo za slobodu naroda“. U to vreme, Olga je bila u zatvoru, verovatno nesvesna sudbine svog muža.
Olgina sudbina bila je još tragičnija. Nakon što je završila Učiteljsku školu u Vršcu, radila je kao učiteljica, ali je njena aktivnost u otporu dovela do toga da je bila neprekidno pod prismotrom. Početkom 1941. godine, okupatori su otkrili njeno sklonište, ali je uspela da pobegne, iako je ranjena u razmeni vatre. Nažalost, izdala ju je osoba kojoj je verovala, što je dovelo do njenog hapšenja.
Olga je posthumno proglašena za narodnog heroja, dok je Braca počast posthumno dobio kada je Gimnazija nazvana po njemu. Njihova imena danas žive kroz obrazovne ustanove koje nose njihova imena, ali njihova priča o hrabrosti i otporu ostaje možda još snažnija.
Olga je, nakon što su je u zatvoru podvrgnuli mučenju, prebačena u logor na Banjici, gde je 9. maja 1942. godine streljana. Na zidu svoje zatvorske ćelije ispisala je reči koje su postale simbol otpora: „Ponosno umirem za KPJ.“
U Vršcu, njihovi životi i borba se pamte kroz obrazovne institucije koje nose njihova imena, ali i kroz sećanje na hrabrost mladih ljudi koji su se borili za slobodu. Njihova priča podseća nas na važnost borbe za pravdu i slobodu, kao i na žrtve koje su mnogi podneli u tom procesu.
