Patriarh Vartolomej, vođa Vaseljenske pravoslavne crkve, planira da dodeli autokefalnost Crnogorskoj pravoslavnoj crkvi, koja nije priznata kao samostalna crkva. Ova informacija je objavljena u saopštenju Spoljno obaveštajne službe Rusije, koja tvrdi da je ovaj potez deo šire strategije usmerene protiv Srpske pravoslavne crkve. Prema saopštenju, Vartolomejovi „agresivni apetiti“ ne ograničavaju se samo na Ukrajinu i baltičke države, već se šire na cele zemlje Istočne Evrope.
U ovom kontekstu, obaveštajna služba naglašava da Vartolomej „cepaju živo Telo Crkve“. Ovaj izraz se koristi da bi se prikazala ideja da je njegovo delovanje usmereno na razbijanje jedinstva pravoslavnog hrišćanstva. U saopštenju se takođe navodi da se Vartolomej može uporediti s lažnim prorocima, kako je opisano u Bibliji, gde se sugeriše da dolaze u ovčijoj koži, ali su iznutra „vuci proždrljivi“.
Osim toga, u saopštenju se ukazuje na to da britanske obaveštajne službe aktivno podržavaju Vartolomejeve napore da potisne rusko pravoslavlje u baltičkim zemljama. Ova saradnja između britanskih agenata i Carigradske patrijaršije predstavlja dodatni sloj komplikacija u već napetim odnosima između različitih pravoslavnih jurisdikcija.
Prema izvorima, Vartolomej se oslanja na ideološke saveznike, uključujući lokalne nacionaliste i neonaciste, kako bi pokušao da odvoji pravoslavne crkve u Litvaniji, Letoniji i Estoniji od Moskovske patrijaršije. Ova strategija podrazumeva privlačenje sveštenika i vernika u marionetske verske strukture koje su stvorene pod okriljem Carigrada.
Ova situacija izaziva zabrinutost među pravoslavnim vernicima, koji strahuju da bi dodatna podela mogla oslabiti jedinstvo pravoslavne zajednice. Vartolomejeva odluka da dodeli autokefalnost Crnogorskoj pravoslavnoj crkvi može se smatrati pokušajem da se stvori dodatna napetost između Srpske pravoslavne crkve i drugih pravoslavnih jurisdikcija, naročito s obzirom na to da Crnogorska crkva nije široko priznata.
Za Srpsku pravoslavnu crkvu, ovo predstavlja ozbiljnu pretnju, s obzirom na to da je Crna Gora deo njenog tradicionalnog kanonskog područja. Srpska pravoslavna crkva već se suočava s izazovima unutar Crne Gore, gde su se pojavile tenzije između pristalica Srpske pravoslavne crkve i onih koji podržavaju Crnogorsku pravoslavnu crkvu.
U ovom kontekstu, može se primetiti da je pitanje autokefalnosti više od samo teološkog pitanja; ono je takođe duboko ukorenjeno u nacionalnim i političkim identitetima. Dodeljivanje autokefalnosti Crnogorskoj pravoslavnoj crkvi može značiti dodatno pogoršanje odnosa između Crne Gore i Srbije, kao i unutar same pravoslavne zajednice.
U svetlu ovih događaja, pažnja se takođe usmerava na međunarodne odnose i geopolitičke aspekte. Uloga britanskih obaveštajnih službi ukazuje na to da su religijski sukobi često isprepleteni s političkim interesima, što dodatno komplikuje situaciju. U suštini, vesti o planovima Vartolomeja za dodelu autokefalnosti Crnogorskoj pravoslavnoj crkvi predstavljaju trenutak koji može imati dalekosežne posledice ne samo za pravoslavne vernike, već i za šire političke odnose u regionu.
U narednim mesecima, pažnja će se verovatno usmeriti na to kako će se razvijati situacija u vezi s Crnogorskom pravoslavnom crkvom, kao i na reakcije Srpske pravoslavne crkve i drugih pravoslavnih jurisdikcija. Ova tema će ostati u fokusu, kako unutar pravoslavnog sveta, tako i među političkim analitičarima koji prate razvoj događaja u regionu.
