Tim naučnika sa Univerziteta u Bristolu razvio je inovativnu neinvazivnu metodu za analizu mirisa drevnih egipatskih mumija. Ova metoda omogućava identifikaciju hemijskih tragova balzamovanja bez oštećivanja uzoraka, što je značajan korak napred u proučavanju ovih važnih istorijskih artefakata. Istraživanje je pokazalo da se na ovaj način mogu otkriti materijali koji su korišćeni u procesu mumificiranja, što može pružiti uvid u drevne egipatske običaje i verovanja.
Tradicionalne metode analize, koje su uključivale sečenje delova zavoja i njihovo rastvaranje za hemijsku analizu, često su dovele do oštećenja uzoraka. U novom pristupu, istraživači su se fokusirali na ispitivanje isparenja organskih jedinjenja (VOC) iz vazduha oko mumija. Ova strategija omogućava istraživačima da dobiju informacije bez direktnog kontakta sa uzorcima, čime se čuva njihova celovitost.
Miris je imao značajnu ulogu u egipatskoj mitologiji, kao i u verovanjima o zagrobnom životu. Začini i aromatične smole korišćeni su u procesu balzamovanja kako bi prikrili neprijatne mirise i zaštitili telo od štetočina i mikroorganizama. Ova praksa nije bila samo estetska, već je imala i praktičnu svrhu koja je obezbeđivala očuvanje tela tokom dugih vekova.
Naučnici su analizirali 35 uzoraka, uključujući delove smole, zavoja i ljudskog tkiva, sa 19 mumija koje potiču iz perioda od oko 2000. godine pre nove ere do 295. godine nove ere. Ovi uzorci su prikupljeni iz muzeja u Evropi i Velikoj Britaniji i obuhvataju gotovo čitav period mumifikacije u starom Egiptu.
Materijal je smešten u posebne komore kako bi se omogućilo oslobađanje isparenja jedinjenja. Ova isparenja su potom analizirana metodama gasne hromatografije i masene spektrometrije. Na taj način, istraživači su identifikovali različite masti, voskove i smole koje su korišćene u procesu balzamovanja.
Rezultati analize pokazali su da su najčešći sastojci bili masti i ulja, pčelinji vosak, biljne smole i bitumen. Uočeno je i da su se recepture menjale tokom vekova. U ranijim periodima korišćene su jednostavnije mešavine, dok su kasnije uključivani skuplji sastojci poput smola i ulja bora, kleke i kedra, kao i bitumen. Ovi podaci otkrivaju složenost i raznolikost u praksama mumifikacije kroz vreme.
Autori studije ističu da različiti istorijski periodi pokazuju prepoznatljive hemijske profile. Ovo znači da analiza isparenja jedinjenja može poslužiti kao minimalno invazivna metoda za određivanje starosti mumija. Ova tehnika omogućava brzo i neinvazivno preliminarno ispitivanje bez narušavanja integriteta dragocenih arheoloških uzoraka.
Novi pristup istraživanju drevnih egipatskih mumija predstavlja značajan korak u arheologiji i istoriji. Omogućava naučnicima da dobiju informacije o postupcima mumifikacije bez oštećenja uzoraka, čime se očuvaju dragoceni delovi naše istorije. Ova metoda može otvoriti nove puteve za istraživanje i razumevanje drevnih kultura, kao i za proučavanje načina na koji su se ti narodi suočavali sa pitanjem smrti i zagrobnog života.
U svetlu ovih saznanja, buduća istraživanja će se verovatno usmeriti na dalju primenu ove neinvazivne tehnike, što bi moglo dovesti do novih otkrića u oblasti egiptologije i arheologije uopšte. Na taj način, naučnici će moći da nastave da istražuju tajne drevnog Egipta, pružajući nova saznanja o njegovoj bogatoj kulturi i istoriji.
