Meteorit težak više od jednog kilograma, koji je pre dve godine probio krov jedne kuće u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi, mogao bi da pruži dragocene uvide u postojanje drevne vode u Sunčevom sistemu. Ovaj meteorit je izazvao veliku pažnju naučne zajednice zbog svojih potencijalnih implikacija za razumevanje ranih faza formiranja našeg solarnog sistema.
Stanovnici saveznih država Njujork, Nju Džerzi, Konektikat, Rod Ajland i Pensilvanija prijavili su da su 16. jula 2024. godine videli vatrenu kuglu koja je parala nebo. Ovaj fenomen je izazvao zvučni udar koji su osetili mnogi građani. Objekat velikom brzinom, procenjen kao veličine velikog putnog kofera, projurio je kroz Zemljinu atmosferu brzinom od oko 51.500 kilometara na čas.
Srećom, meteorit je pronađen u Hilsborou, gde je probio plafon glavne spavaće sobe. Vlasnici kuće su brzo reagovali, koristeći jednokratne rukavice kako bi prikupili fragmente i prašinu sa kreveta. Stručnjaci iz Instituta SETI i NASA-inog Istraživačkog centra „Ejms“ u Kaliforniji, predvođeni Piterom Dženiskensom, analizirali su meteorit i objavili svoja otkrića u časopisu Science Advances.
Da bi se sprečila kontaminacija meteorita od kiše koja je padala te noći, vlasnici kuće su brzo popravili oštećenje na krovu. Ova akcija je bila ključna za očuvanje meteorita, koji je porozan i lako upija vlagu iz vazduha. Analiza je pokazala da se radi o retkoj vrsti meteorita, koja pruža jedinstven uvid u najranije faze razvoja Sunčevog sistema.
Tokom istraživanja, otkriven je složen skup aminokiselina u vodenim ekstraktima meteorita. Dr Deni Glejvin, viši naučnik u NASA-inom Centru za svemirske letove „Godard“, naglašava da su većina aminokiselina pronađenih u meteoritu veoma retke ili uopšte ne postoje na Zemlji, što sugeriše da su one vanzemaljskog porekla.
Ova vrsta meteorita, poznata kao ugljenični hondrit tipa CM, predstavlja ostatke kamenitih tela koja su kružila Sunčevim sistemom u njegovim najranijim danima. Ove svemirske stene sadrže hidrirane minerale i organska jedinjenja, što ih čini posebno interesantnim za astrobiologe.
Dženiskens ističe da je ovo tek drugi put da je pad meteorita ovog tipa zabeležen, ali prvi put da su naučnici imali priliku da prouče tako očuvan uzorak. Slični meteoriti koji su pali u Indoneziji 2020. godine završili su u blatu, što je otežalo njihovu analizu.
Meteoriti kao što je onaj iz Hilsboroa verovatno su nekada bili deo većeg nebeskog tela u unutrašnjem asteroidnom pojasu između Marsa i Jupitera. Nakon velikog sudara, jedan manji deo ovog asteroida završio je u orbiti bliskoj Zemlji, izložen ciklusima zagrevanja i hlađenja, pre nego što je na kraju pao na Zemlju.
Istraživači su takođe otkrili velike količine natrijuma, što sugeriše postojanje ledenih slanih rastvora unutar izvornog asteroida. Kada je voda isparavala, ostavljala je koncentrisane slane minerale koji mogu omogućiti nastanak molekula ključnih za život. Tim je otkrio i organske jedinjenja, uključujući složene aminokiseline, što dodatno jača teoriju da su meteoriti doneli organsku materiju na ranu Zemlju.
Uprkos svojim retkim svojstvima, meteorit iz Hilsboroa pruža važne dokaze o tome kako su meteoriti mogli doprineti razvoju života na našoj planeti. Vlasnici kuće, koji su želeli da ostanu anonimni, naglašavaju da su se osećali odgovornima da sačuvaju uzorak za naučnu zajednicu, dok naučnici ističu važnost prikupljanja snimaka mogućih meteorita za dalja istraživanja.
Otkrića poput ovog mogu značajno unaprediti naše razumevanje kako su se organički molekuli formirali i evoluirali u najranijim fazama života na Zemlji, pružajući nam uvid u naše mesto u univerzumu i potencijal za pronalaženje života van naše planete.
