NJUJORK – Mozak može da zadrži određeni stepen svesti satima nakon što lekari proglase pacijenta mrtvim, pokazali su podaci izneti na naučnoj konferenciji održanoj u američkoj državi Arizona. Ovi rezultati otvaraju nova pitanja o granicama smrti i procesu reanimacije, što može imati značajne posledice za medicinsku praksu.
Tokom konferencije, istraživači su se fokusirali na iskustva bliske smrti osoba koje su se oporavile nakon srčanog zastoja. Ova iskustva često uključuju izveštaje o osećaju svetlosti, osećaju mira ili čak osećaju prisustva voljenih osoba. Jedna od učesnica, dr. Samanta Lojd, istakla je potrebu za ponovnom procenom „reverzibilnosti smrti“ i sugerisala da bi lekari trebalo da nastave sa reanimacijom pacijenata duže nego što je to trenutno uobičajeno.
Dr. Lojd je napomenula da trenutne smernice koje se koriste u bolnicama možda nisu dovoljno fleksibilne da bi se uzeli u obzir ovi novi podaci. Mnoge bolnice postavljaju vremenske okvire za reanimaciju, često pre nego što su pacijenti u potpunosti isključeni iz života. Ova praksa može biti problematična, posebno ako se uzmu u obzir izveštaji pacijenata koji su se oporavili i opisali svesna iskustva tokom perioda kada su bili klinički mrtvi.
Na ovoj konferenciji, istraživači su takođe razgovarali o etičkim pitanjima vezanim za donaciju organa. Kada se pacijent proglasi mrtvim, često se odmah prelazi na proceduru uzimanja organa, ali dr. Lojd je upozorila da bi bolnice trebalo da „ponovo procene svoje napore tokom reanimacije“ i trenutak kada započinju uzimanje organa. Ove preporuke su rezultat sve većeg broja istraživanja koja ukazuju na to da mozak može zadržati svest čak i nakon što srce prestane da kuca.
Jedno od ključnih pitanja koje su istraživači postavili tokom konferencije je koliko dugo bi trebalo da tražimo znakove života pre nego što se proglasi smrt. Dr. Lojd je predložila da bi trebalo uvesti dodatne testove i procene, kako bi se osiguralo da su svi mogući napori učinjeni pre nego što se pacijent proglasi mrtvim. Ovo bi moglo uključivati nove tehnike snimanja mozga koje bi mogle pokazati aktivnost čak i u trenucima kada se sve druge funkcije čine isključenim.
Pored toga, istraživanja su pokazala da se svest može očuvati i u vrlo kritičnim uslovima. To može značiti da pacijenti koji su proveli vreme u stanju „kliničke smrti“ mogu imati osećaj svesti ili čak svesnost o onome što se dešava oko njih. Ovaj fenomen je često opisan kao „izlazak iz tela“ ili „približavanje svetlosti“, a istraživači smatraju da bi ova iskustva mogla imati duboke implikacije na naše razumevanje smrti i umiranja.
Stručnjaci se slažu da su potrebne dalje studije kako bi se razjasnilo koliko dugo mozak može ostati aktivan nakon što je srce prestalo da kuca. Kontinuirano istraživanje ovih fenomena može pomoći u razvoju novih metoda reanimacije i boljem razumevanju granica između života i smrti.
U svetlu ovih saznanja, može se postaviti pitanje da li su trenutni standardi i protokoli dovoljni da se osiguraju najbolji ishodi za pacijente. Da li bi trebalo da redefinišemo pojam smrti? Ova pitanja ostaju otvorena, a naučna zajednica nastavlja da istražuje kako bi se razumeli složeni procesi koji se odvijaju u trenutku smrti.
Ova istraživanja su od suštinskog značaja za budućnost medicine i etiku u tretmanu pacijenata, i mogu značajno uticati na način na koji se pristupa reanimaciji i donaciji organa.
