Ministarstvo finansija Republike Srbije nedavno je objavilo detaljno objašnjenje o obračunu godišnjeg poreza na dohodak građana za 2025. godinu. Ovo objašnjenje obuhvata ko su obveznici, koji prihodi se uzimaju u obzir, kao i način utvrđivanja osnovice za oporezivanje. Rok za podnošenje prijava za 2025. godinu ističe 15. maja 2026. godine, a svi obveznici su dužni da dostave tačne podatke o svojim prihodima do tog datuma.
Ukoliko neki obveznik propusti rok, Poreska uprava će samostalno sastaviti i podneti prijavu na osnovu podataka kojima raspolaže. Do 1. aprila 2026. godine, pripremljene su unapred popunjene prijave za sve građane koji su tokom 2025. godine ostvarili prihode iznad neoporezivog praga. Ove prijave će biti dostupne obveznicima na portalu ePorezi.
Prema važećim pravilima, porez na dohodak plaćaju fizička lica koja su tokom godine ostvarila prihod veći od tri prosečne godišnje zarade u Srbiji. Podaci Republičkog zavoda za statistiku za 2025. godinu ukazuju na to da je prosek iznosio 1.813.032 dinara, što znači da je prag za oporezivanje postavljen na 5.439.096 dinara. Obaveza plaćanja poreza se odnosi i na rezidente i na nerezidente, ali sa razlikama u obuhvatu prihoda. Rezidenti plaćaju porez na ukupan prihod, dok se nerezidenti oporezuju samo za prihode koji potiču iz Srbije.
U obračun godišnjeg poreza ulazi širok spektar prihoda, uključujući zarade, prihode od samostalne delatnosti, autorske honorare, kao i prihode od izdavanja nepokretnosti i pokretnih stvari. Osnovica za oporezivanje se umanjuje za već plaćene poreze i doprinose za obavezno socijalno osiguranje. U slučaju prihoda od nepokretnosti ili zakupa, umanjenje se vrši samo za iznos plaćenog poreza.
Posebna pravila važe i za preduzetnike, u zavisnosti od toga da li vode poslovne knjige i da li su se opredelili za isplatu lične zarade. Takođe, rezidenti Srbije imaju pravo da umanje svoju poresku obavezu za iznos poreza koji je već plaćen u drugoj državi, čime se izbegava dvostruko oporezivanje.
Ukoliko je došlo do uplate doprinosa na iznos veći od najviše godišnje osnovice, obveznik ima pravo na povraćaj višak uplaćenih sredstava. Međutim, taj povraćaj ima poreski efekat i iznos koji je vraćen tokom 2025. godine uračunava se u dohodak za istu godinu.
Mlađi od 40 godina dobijaju dodatnu poresku olakšicu, koja omogućava umanjenje njihovog ukupnog oporezivog prihoda za iznos koji odgovara trostrukoj prosečnoj godišnjoj zaradi. Ovo umanjenje se odnosi na sve poreske obveznike koji na kraju godine nemaju navršenih 40 godina. Pre nego što se primeni ovo dodatno umanjenje, prihodi se već koriguju za plaćene poreze i doprinose.
Kada se sve stavke saberu, dobija se dohodak koji ulazi u dalji obračun. Taj iznos se poredi sa neoporezivim pragom. Razlika predstavlja dohodak koji podleže oporezivanju. Poreska osnovica se utvrđuje kada se od oporezivog dohotka oduzmu lični odbici. Poreski obveznici mogu umanjiti osnovicu za 40% prosečne godišnje zarade, kao i za dodatne iznose za izdržavane članove porodice.
Na oporeziv dohodak primenjuju se dve poreske stope: 10% na dohodak do šest prosečnih godišnjih zarada i 15% na iznose iznad tog praga. Zakon takođe nudi mogućnost umanjenja poreske obaveze kroz poreski kredit za ulaganja u alternativne investicione fondove.
Prijava se podnosi elektronski, preko portala Poreske uprave, a odgovornost za tačnost unetih podataka ostaje na građanima. U slučaju da Poreska uprava ne može da pripremi prijavu, obveznici su dužni da sami popune i podnesu prijavu u propisanom roku.
Za nerezidente, procedura je nešto drugačija jer oni prijavu podnose preko poreskog punomoćnika. Građani čiji je dohodak za oporezivanje nula dinara nemaju obavezu podnošenja prijave, čime se oslobađa deo obveznika administrativne procedure kada nema stvarne poreske obaveze.
