BEOGRAD – Razgovorom o romanu Ive Andrića „Prokleta avlija“, koji je Marko Kasals preveo na španski jezik, večeras je u Svečanoj sali Instituta Servantes u Beogradu otvoren književni ciklus „Most u Beogradu“. Ovaj prvi susret, pod nazivom „Razgovori oko Proklete avlije: književni susret sa Markom Kasalsom i Krinkom Vidaković Petrov“, okupio je brojne ljubitelje književnosti, prevodioce i predstavnike kulturnog života.
Seriju književnih susreta svečano je otvorio ambasador Španije u Srbiji Huan Hose Sans Aparisio. On je istakao svoje zadovoljstvo što prisustvuje događajima u Institutu Servantes, naglašavajući da je dolazak na ovakav književni susret posebno značajan za njega. Ambasador je naveo četiri razloga zbog kojih mu ovaj događaj ima poseban značaj. Prvo, istakao je da je susret posvećen Andriću, jednom od najvećih predstavnika srpske književnosti. Drugo, podsetio je da je Andrić bio kolega i diplomata, što dodatno obogaćuje značaj ovog događaja. Treće, ukazao je na posebnu povezanost Andrića sa Španijom, što je ilustrovano nedavnom izložbom „Španija u svetu Ive Andrića“. Četvrti razlog koji je ambasador naveo jeste značaj prevoda Andrićevog dela na španski jezik, koji doprinosi većem interesovanju za Andrićevo stvaralaštvo među čitaocima španskog govornog područja.
Direktor Instituta Servantes u Beogradu, Injaki Abad, takođe je pozdravio učesnike i publiku. U svom obraćanju govorio je o načinu na koji danas čitamo književnost i o ulozi prevoda u tom procesu. Abad je upozorio na opasnost da se prevod gleda samo kao tehnički posao, naglašavajući da prevođenje podrazumeva interpretaciju i donošenje teških odluka. Prema njegovim rečima, književni prevod predstavlja privilegiju prepoznavanja drugog, omogućavajući uspostavljanje odnosa među kulturama.
Marko Kasals, govoreći o svom prevodu Andrića, naglasio je da se ovaj proces ne može shvatiti olako. On je izrazio veliku odgovornost koju je osećao tokom prevođenja, ističući da je svaki izbor u prevodu zahtevao pažnju i posvećenost. Reakcije na prevod u Španiji su bile pozitivne, sa medijima koji su ga označili kao jedno od najbolje prevedenih dela u poslednje vreme. Kasals je objašnjavao kako je prilikom prevođenja tragao za jezičkim registrom koji odgovara Andrićevoj epohi, što je zahtevalo mnogo čitanja i istraživanja, ali je, kako je naglasio, Andrićevo delo zaslužilo taj trud.
U razgovoru je učestvovala i Krinka Vidaković Petrov, direktorka Memorijalnog centra „Staro sajmište“ i poznavateljka Andrićevog opusa. Ona je ponudila širi kulturno-istorijski kontekst za razumevanje „Proklete avlije“ i njenog značaja u savremenim čitanjima.
Književni ciklus „Most u Beogradu“ obuhvata tri događaja u organizaciji Instituta Servantes, koji će se održavati tokom 2026. godine. Ovaj projekat ima za cilj da poveže različite kulture kroz književnost i prevod, omogućavajući publici u Beogradu da se upozna sa značajem Andrićevog dela i njegovim uticajem na špansku književnost. U tom smislu, ovaj ciklus predstavlja važan korak u jačanju kulturnih veza između Srbije i Španije.
S obzirom na bogatstvo Andrićevog stvaralaštva, ovakvi događaji su od suštinskog značaja za očuvanje i promociju kulture i književnosti, a prevodi poput Kasalsovog doprinose širenju njegovog dela na međunarodnoj sceni. Kulturni dijalog koji se uspostavlja kroz ovakve susrete obogaćuje i širi horizonte kako za čitaoce, tako i za prevodioce, istovremeno obeležavajući značaj Andrića kao ne samo srpskog, već i svetskog pisca.
