Beograd – Knjiga „Zaštitna arheološka istraživanja Južnog Banata: Trasa magistralnog gasovoda na teritoriji grada Pančeva i opština Kovin i Opovo“ predstavljena je danas u atrijumu Narodnog muzeja (NMS). Ova monografija donosi rezultate obimnih zaštitnih arheoloških istraživanja sprovedenih 2019. godine duž trase magistralnog gasovoda na području Pančeva, kao i opština Kovin i Opovo, a u nadležnosti Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Pančevu.
Ovaj značajan projekat je nastao kao rezultat potrebe za zaštitom kulturnog nasleđa tokom realizacije velikih infrastrukturnih projekata. Gradski većnik za kulturu Pančeva, Darko Ješić, istakao je da publikacija predstavlja „pisani trag jednog od najznačajnijih arheoloških otkrića u poslednjih nekoliko decenija“. Prema njegovim rečima, brojni energetski investicioni projekti u Južnom Banatu zahtevali su intenzivna istraživanja na više lokaliteta, kako bi se osiguralo da se prilikom izgradnje ne ošteti kulturno nasleđe.
Knjiga je rezultat timskog rada arheologa, istoričara i drugih stručnjaka koji su se bavili istraživanjem i dokumentovanjem arheoloških nalazišta. Ona sadrži bogatstvo informacija o arheološkim lokalitetima koji su otkriveni tokom istraživanja, uključujući i detalje o artefaktima, strukturalnim ostacima i drugim važnim podacima koji doprinose razumevanju istorije ovog regiona.
Osim što pruža uvid u arheološka otkrića, monografija takođe naglašava važnost zaštite kulturnog nasleđa i potrebu za njegovim očuvanjem za buduće generacije. U tom smislu, knjiga služi kao podsticaj za dalja istraživanja i edukaciju o značaju arheoloških nalazišta u Južnom Banatu.
Na promociji knjige prisutni su imali priliku da čuju i o izazovima sa kojima su se istraživači susretali tokom terenskih radova. Pored fizičkih prepreka, kao što su loši vremenski uslovi i teški tereni, istraživači su se suočavali i sa administrativnim izazovima koji su zahtevali usklađivanje s različitim zakonima i regulativama vezanim za zaštitu kulturnog nasleđa.
Zavod za zaštitu spomenika kulture u Pančevu igra ključnu ulogu u očuvanju i promociji arheološkog nasleđa u ovom delu Srbije. Njihov rad obuhvata ne samo istraživanje, već i edukaciju lokalne zajednice o važnosti arheoloških nalazišta i njihovoj vrednosti. U saradnji s različitim institucijama, cilj im je da podignu svest o značaju zaštite kulturnog nasleđa, ne samo u Južnom Banatu, već i šire.
Knjiga „Zaštitna arheološka istraživanja Južnog Banata“ predstavlja značajan doprinos arheološkoj literaturi i može poslužiti kao referentno delo za buduće istraživače, studente i sve one koji se interesuju za istoriju ovog regiona. Njena promocija u Narodnom muzeju je još jedan korak ka jačanju svesti o važnosti arheoloških istraživanja i očuvanju kulturnog nasleđa.
U zaključku, predstavljanje ove monografije ne samo da naglašava važnost arheoloških istraživanja u kontekstu savremenih infrastrukturnih projekata, već i ukazuje na potrebu za kontinuiranim radom na očuvanju kulturnog nasleđa. Kroz ovakve projekte, lokalna zajednica može bolje razumeti svoju istoriju i identitet, a takođe se stvara i prostor za dalja istraživanja i otkrića koja će doprineti bogatstvu kulturnog nasleđa Srbije.
