Grbavi kit je prešao neverovatnih 15.000 kilometara, od Brazila do Australije, što naučnici smatraju najdužom zabeleženom distancom između dva posmatranja iste jedinke u istoriji. Ova jedinstvena životinja prvi put je fotografisana 2003. godine u arhipelagu Abroljos Bank, koji je glavno uzgajalište grbavih kitova u Brazilu, kod obala države Bahija. Više od dve decenije kasnije, u septembru 2025. godine, ista životinja je ponovo primećena u zalivu Hervi u Australiji, blizu obala Kvinslenda, nakon što je prešla razdaljinu od približno 15.100 kilometara.
Stefani Stak, istraživač sa Univerziteta Grifit i koautorka studije objavljene u naučnom časopisu „Royal Society Open Science“, istakla je da je „zapanjujuće fotografisati kita koji je prešao toliku razdaljinu – nešto što nikada ranije nije zabeleženo“. Ono što dodatno fascinira jeste da ovaj kit nije bio viđen pune 22 godine, što predstavlja neverovatno dostignuće.
Kit je identifikovan zahvaljujući platformi Happywhale, koja omogućava istraživačima i amaterima da unesu svoja zapažanja o kitovima. Ova platforma koristi jedinstvene karakteristike repa kitova za njihovu identifikaciju, slično kao što su otisci prstiju kod ljudi. Repna peraja se razlikuju po obliku, šarama boja i ožiljcima, a algoritam veštačke inteligencije pomaže u preciznoj identifikaciji životinja.
Zanimljivo je da je tokom istraživanja zabeležen i još jedan sličan slučaj: kit koji je viđen u Australiji 2007. i 2013. godine, ponovo je lociran 2019. godine kod obala Sao Paula u Brazilu, prešavši oko 14.200 kilometara. Ova dva kita predstavljaju prve zabeležene slučajeve kretanja u oba smera između populacija grbavih kitova iz Brazila i istočne Australije. Naučnici smatraju da su ovi događaji izuzetno retki i da verovatno predstavljaju izolovanu pojavu u životu jedinke, a ne promenu redovnih migracionih ruta.
Studija je zasnovana na analizi 19.283 fotografije repova prikupljenih između 1984. i 2025. godine na području istočne Australije i Latinske Amerike. Ova dva rekordera čine svega 0,01 odsto ukupnog broja identifikovanih kitova. Kako naglašava Stak, jedan od nedostataka identifikacije putem fotografija je taj što imamo samo dve tačke – mesto gde je putovanje počelo i gde se završilo, ali ne znamo šta se dešavalo u međuvremenu. Takođe, ostaje nepoznato kojim su rutama kitovi plivali, što znači da je stvarna pređena kilometraža verovatno znatno veća od direktne udaljenosti između obala.
Uobičajena migraciona ruta za australijskog grbavog kita obuhvata put od hranilišta u antarktičkim vodama do uzgajališta u blizini Velikog koralnog grebena i nazad, što je put od oko 10.000 kilometara. Stručnjaci, međutim, upozoravaju da bi klimatske promene mogle značajno uticati na ove puteve u budućnosti. Dramatične promene u ekosistemu Južnog okeana već ugrožavaju populacije krila, primarnog izvora hrane za ove veličanstvene morske sisare.
Ova otkrića pružaju ključne uvide u migracione obrasce grbavih kitova i pokazuju koliko su važne tehnologije kao što su platforme za praćenje i identifikaciju u očuvanju ovih fascinantnih životinja. Kako naučnici nastavljaju da istražuju i prate kretanje ovih morskih sisavaca, njihov rad može pomoći u razumevanju ekoloških promena i zaštiti ovih vrsta u budućnosti.
Ova istraživanja su od suštinskog značaja za razumevanje kako se grbavi kitovi prilagođavaju promenama u svom okruženju i kako migracije između različitih regiona mogu biti odraz šireg ekološkog stanja. Zbog toga je očuvanje njihovog staništa i resursa od presudne važnosti za opstanak ovih veličanstvenih stvorenja.
